Disney và NBCUniversal đang cùng nhau đối đầu với Midjourney trong một vụ kiện có thể trở thành cột mốc quan trọng trong lịch sử pháp lý liên quan đến bản quyền và trí tuệ nhân tạo. Ngày 11/6 vừa qua, hai “ông lớn” giải trí đã cùng nộp đơn kiện tại bang California, cáo buộc nền tảng tạo ảnh bằng AI này đã vi phạm bản quyền hàng loạt. Đây là lần đầu tiên các hãng phim lớn trực tiếp khởi kiện một công ty AI tạo sinh, và hậu quả pháp lý có thể rất sâu rộng.

Theo đơn kiện, Midjourney cho phép người dùng tạo ra hình ảnh mô phỏng rất sát với các nhân vật nổi tiếng trong văn hóa đại chúng. Disney và NBCUniversal cho biết công cụ AI này đã tạo ra hàng loạt hình ảnh không phép của các nhân vật như Darth Vader, Elsa, Shrek và Bart Simpson,… dù không hề có quyền sử dụng hình ảnh từ các thương hiệu liên quan.

Hai hãng này cũng cáo buộc Midjourney đã “sao chép trắng trợn” chất liệu từ những thương hiệu trị giá hàng tỷ USD như Star Wars, Marvel, Despicable Me và Minions, làm dấy lên lo ngại nghiêm trọng về việc các công cụ AI đang khai thác nội dung có bản quyền mà không được cho phép.

Họ cũng tuyên bố Midjourney đã huấn luyện các mô hình AI của mình bằng cách thu thập dữ liệu từ các nội dung có bản quyền trên internet, sau đó sử dụng những dữ liệu này để xây dựng sản phẩm hiện nay, từ đó thu lợi nhuận qua các gói đăng ký trả phí. Theo một số báo cáo, nền tảng này thu về khoảng 300 triệu USD trong năm ngoái.

Ông Horacio Gutierrez, Giám đốc pháp lý của Disney, gọi đây là một vụ vi phạm bản quyền rõ ràng. Bà Kim Harris, cố vấn pháp lý của NBCUniversal, nhấn mạnh rằng việc bảo vệ tác phẩm sáng tạo là điều thiết yếu, nhất là trong bối cảnh AI đang làm lu mờ ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và sao chép trắng trợn.

Đơn kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại và đề nghị tòa án ra lệnh ngừng hoạt động của Midjourney, trừ khi nền tảng này có biện pháp bảo vệ bản quyền phù hợp. Vụ kiện này được cho là sẽ định hình cách luật bản quyền được áp dụng cho AI trong tương lai.

Trong khi các công ty công nghệ tiếp tục dựa vào khái niệm “sử dụng hợp lý” (fair use) để biện hộ, Disney và Universal rõ ràng không đồng tình. Dù tòa án quyết định ra sao, vụ kiện này chắc chắn sẽ mở ra những cuộc thảo luận quan trọng về đâu là ranh giới hợp lý khi máy móc bắt đầu vay mượn từ sáng tạo của con người.