Một nghiên cứu được thực hiện tại Đại học Công giáo Pázmány Péter ở Hungary đã đưa ra một phát hiện đáng chú ý: những người ám ảnh với người nổi tiếng có chỉ số IQ thấp hơn mức trung bình. Nghiên cứu cho thấy việc thần tượng hóa người nổi tiếng quá mức có thể liên quan đến sự suy giảm chức năng nhận thức và khả năng tập trung.

Ngay cả những người rất thông minh cũng có thể bị ảnh hưởng khi họ vượt qua ranh giới giữa việc trở thành một fan hâm mộ tận tâm và việc hoàn toàn đắm chìm vào cuộc sống của thần tượng. Tại thời điểm đó, sự ngưỡng mộ biến thành ám ảnh, gây ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu suất làm việc, học tập và thậm chí là các mối quan hệ cá nhân.

Các nhà nghiên cứu Hungary đã mời 1.763 người trưởng thành tham gia vào nghiên cứu. Tất cả những người tham gia trả lời một bảng câu hỏi được thiết kế đặc biệt để đo mức độ ngưỡng mộ và sự ám ảnh của họ đối với người nổi tiếng, được gọi là Thang đo Thái độ đối với Người nổi tiếng (Attitudes Toward Celebrities Scale).

Ngoài ra, mỗi người tham gia còn hoàn thành một loạt bài kiểm tra trí tuệ nhằm đánh giá hai dạng năng lực nhận thức khác nhau:

+Trí thông minh linh hoạt (fluid intelligence): đo khả năng giải quyết vấn đề mới và thích ứng với thông tin lạ.

+ Trí thông minh kết tinh (crystallized intelligence): liên quan đến kiến thức tích lũy thông qua học tập và kinh nghiệm.

Kết quả cho thấy một mối tương quan rõ ràng: mức độ ngưỡng mộ và ám ảnh người nổi tiếng càng cao thì điểm số ở cả trí thông minh linh hoạt lẫn trí thông minh kết tinh càng thấp. Nói cách khác, càng ám ảnh người nổi tiếng, hiệu suất nhận thức của một người càng suy giảm.

Theo các tác giả của nghiên cứu, có hai cách lý giải cho hiện tượng này.

Thứ nhất, những người có IQ thấp hơn thường dễ bị cuốn vào việc thần tượng hóa quá mức, có thể vì họ khó nhận ra bản chất thương mại và truyền thông đằng sau sự nổi tiếng.

Giả thuyết thứ hai cho rằng ngay cả những người có năng lực nhận thức tốt, khi dành quá nhiều thời gian và năng lượng cho cuộc sống của một người nổi tiếng, sẽ đánh đổi sự chú ý và tập trung tinh thần. Gánh nặng cảm xúc này có thể làm giảm năng suất, khả năng tập trung và theo thời gian khiến hiệu suất trí tuệ suy giảm.

Làm fan của ca sĩ, diễn viên hay nghệ sĩ là điều bình thường và lành mạnh — đến một mức độ nào đó. Vấn đề chỉ xuất hiện khi sự quan tâm vượt khỏi phạm vi giải trí và biến thành sự phụ thuộc cảm xúc. Những người dành hàng giờ để xem nội dung về idol, bàn luận về đời sống của họ hoặc cảm thấy mình cần sự công nhận thông qua idol có thể đang bước vào một vòng lặp ám ảnh có hại.